TATLUMPUNG MINUTO BAGO ANG KASAL, PINUNIT NG MADRASTA KO ANG GOWN KO—KAYA LUMAKAD AKO SA ALTAR NAKA-T-SHIRT AT PANTALON

Ako si Maya, dalawampu’t apat na taong gulang.

Tatlumpung minuto bago ako ikasal, nakaluhod ako sa malamig na marmol na sahig habang hawak ang punit-punit na wedding gown na ilang buwan naming pinagawa.

Nagkalat sa paligid ko ang maliliit na kristal at perlas.

Sa harap ko, nakatayo ang madrasta kong si Victoria at ang anak niyang si Beatrice.

Pareho silang may hawak na gunting.

At pareho silang nakangiti.

“A-Anong ginawa ninyo?”

Nanginginig ang boses ko.

Hindi agad sumagot si Victoria.

Tiningnan niya muna ang puting tela sa sahig na para bang basura lang iyon.

Pagkatapos ay tumingin siya sa akin.

“Niligtas lang kita sa kahihiyan.”

“Anong kahihiyan?”

Tumawa si Beatrice.

“Ikaw.”

Parang may humigpit sa dibdib ko.

“Bakit?”

“Dahil hindi ka bagay rito, Maya,” sagot niya. “Hindi ka bagay sa ganitong kasal. Hindi ka bagay kay Gabriel.”

Pinulot ko ang isang bahagi ng palda.

Halos hati na ito.

May mahahabang hiwa sa bodice.

Punit ang manggas.

Sinadya nilang sirain ang mga bahaging imposibleng maitago o maitahi sa loob ng tatlumpung minuto.

“Wedding gown ko ito.”

“Alam namin,” malamig na sagot ni Victoria.

Then yumuko siya sa harap ko.

“Limang milyong piso para sa damit ng isang babaeng limang taon kong pinapakain?”

Napatingin ako sa kanya.

“Hindi mo ako pinakain.”

Nawala nang bahagya ang ngiti niya.

“Pera ni Papa ang ginamit mo.”

Tumigas ang mukha niya.

“Maging maingat ka sa pagsasalita.”

“Bakit? Hindi na ako seventeen.”

Tumayo ako.

“Hindi mo na ako kayang takutin tulad noon.”

Iyon ang hindi niya nagustuhan.

Dahil limang taon akong nanahimik.

Labinsiyam ako nang mamatay si Papa.

Biglaan.

Isang stroke habang nasa business trip.

Siya ang pinakamalapit kong tao.

Si Mama ay namatay noong pitong taong gulang ako, kaya si Papa ang naging buong mundo ko.

Nang pakasalan niya si Victoria, sinubukan kong tanggapin ito.

Gusto kong maging masaya siya.

May anak si Victoria sa una niyang asawa—si Beatrice, halos kaedad ko.

Sa unang dalawang taon, mabait sila.

O marunong lang silang magpanggap.

Pagkamatay ni Papa, nagbago ang lahat.

Si Victoria ang humawak sa maraming personal na ari-arian at household matters habang inaayos ang estate.

At dahil wasak ako sa pagkawala ni Papa, halos wala akong pakialam sa pera.

Hindi ko alam noon kung ano ang para sa akin.

Hindi ko alam kung ano ang nasa trust.

Hindi ko alam kung ano ang personal na pag-aari ni Victoria at ano ang bahagi ng estate ni Papa.

Ang alam ko lang, unti-unting may nawawala.

Una, ang kuwarto ko.

“Kailangan ni Beatrice ng mas malaking silid.”

Pagkatapos, ang mga alahas ni Mama.

“Ligtas lang muna sa vault.”

Pagkatapos, ang sasakyan ko.

“Hindi mo naman ginagamit.”

Hanggang isang araw, napansin kong para na akong bisita sa sarili kong tahanan.

Hindi naman nila ako literal na ikinadena roon.

Maaari akong umalis.

Pero noon, wala akong lakas ng loob.

Wala akong malinaw na kaalaman sa pera.

At paulit-ulit akong sinasabihan ni Victoria na wala akong kakayahang mabuhay nang mag-isa.

“Wala kang alam sa totoong mundo.”

“Hindi sapat ang apelyido mo.”

“Kung wala ang papa mo, ano ka?”

Sa sobrang tagal kong narinig iyon, halos naniwala ako.

Hanggang nakilala ko si Gabriel.

Hindi sa isang marangyang party.

Hindi rin sa business event.

Nakilala ko siya sa isang maliit na bookstore café.

Kinuha niya nang hindi sinasadya ang kape ko.

“Americano?”

I looked at his cup.

“Caramel latte?”

Napatingin siya sa hawak niya.

Then sa pangalan sa cup.

“Maya.”

“Gabriel.”

Napatawa siya.

“Mukhang nagpalit tayo.”

“Malinaw.”

Iyon lang.

Walang dramatic music.

Walang love at first sight.

Pero nagkita ulit kami.

Then ulit.

At ulit.

Makalipas ang dalawang buwan, saka ko lang nalaman kung sino talaga siya.

Si Gabriel Monteverde.

Tagapagmana ng Monteverde Group, isang malaking technology at property conglomerate.

“Bakit hindi mo sinabi?”

“Hindi mo rin naman sinabi kung sino ang pamilya mo.”

“Hindi mo tinanong.”

“Hindi ka rin nagtanong.”

Doon nagsimula ang relasyon namin.

At iyon ang unang pagkakataon matapos mamatay si Papa na may taong tumingin sa akin na hindi parang isang mana, problema, o mahina at kaawa-awang babae.

Nang malaman ni Victoria kung sino si Gabriel, biglang nagbago ang pakikitungo niya.

Hindi sa akin.

Kay Gabriel.

Bigla siyang naging napakabait.

At si Beatrice?

Biglang palaging nasa bahay kapag bumibisita siya.

“Gabriel, tikman mo itong ginawa kong pasta.”

“Gabriel, mahilig ka ba sa golf?”

“Gabriel, pupunta ka ba sa gala sa Saturday?”

Hanggang minsan, nadatnan ko si Beatrice na nakasuot ng napakaikling damit habang nakaupo halos katabi na ni Gabriel.

Nang makita ako ni Gabriel, tumayo agad siya.

“Maya.”

Ngumiti si Beatrice.

“Pinag-uusapan lang namin ang Italy.”

Gabriel looked at me.

“Tinatanong niya kung gusto kong pumunta.”

“And?”

“Sabi ko may pupuntahan na akong kasama.”

Lumapit siya at hinawakan ang kamay ko.

“Ikaw.”

Nawala ang ngiti ni Beatrice.

Pagkatapos noon, mas lumala ang galit nila sa akin.

At nang mag-propose si Gabriel—

parang tuluyan nang nasiraan ng bait si Victoria.

“Sigurado ka bang hindi ka lang ginagamit?” tanong niya.

“Para saan?”

“Para makalapit sa pamilya natin.”

Napatawa ako.

“Mas mayaman sila sa atin.”

Tahimik siya.

Iyon yata ang pinakamasakit para sa kanya.

Hindi gumana ang paborito niyang panukat ng halaga.

Pero hindi ko inakalang aabot sila sa pagsira ng gown ko.

Hanggang sa araw ng kasal.

Nakatayo ako ngayon sa bridal suite.

Tatlongpung minuto bago magsimula ang seremonya.

At nasa sahig ang damit ko.

“Hindi ka lalabas diyan nang ganyan,” sabi ni Beatrice.

I looked at her.

Then something became clear.

Iyon ang gusto nila.

Hindi lang sirain ang damit.

Gusto nilang hindi ako lumabas.

Gusto nilang mapahiya ako.

Gusto nilang maghintay si Gabriel sa altar habang kumakalat sa mga bisita ang balitang hindi sumipot ang bride.

At marahil pagkatapos—

si Victoria ang gagawa ng kuwento.

Nag-panic si Maya.

Hindi niya kinaya.

Hindi siya handa.

Mahina talaga siya.

Same story they’d told me for five years.

Kaya tumayo ako.

Pinunasan ko ang luha ko.

Then naglakad ako papunta sa maliit kong maleta.

“Ano’ng ginagawa mo?” tanong ni Victoria.

Binuksan ko iyon.

May damit akong dala para pagkatapos ng reception.

Pero sa ibabaw noon, may lumang puting T-shirt.

Kupas.

Maluwag.

May maliit na mantsa ng pintura sa laylayan.

T-shirt iyon ni Papa.

Suot niya iyon noong huling birthday naming magkasama sa bahay.

Kinuha ko rin ang simpleng cream-colored trousers na dala ko.

Tinitigan ako ni Beatrice.

“Hindi ka seryoso.”

I went behind the changing screen.

Tinanggal ko ang bridal robe.

Isinuot ang pantalon.

Then ang lumang T-shirt ni Papa.

Paglabas ko, tumawa si Beatrice.

“Ganyan ka pupunta sa altar?”

“Yes.”

“Magmumukha kang tanga!”

“Mas gusto kong magmukhang tanga kaysa hindi makarating.”

Victoria stepped forward.

“Maya, huwag kang gumawa ng eksena.”

Napatingin ako sa punit na gown.

“Ako ang gumagawa ng eksena?”

Tahimik siya.

Kinuha ko ang cellphone ko.

Tinawagan ko ang wedding coordinator.

“Ms. Liza?”

“Ma’am, twenty-five minutes na lang po.”

“Alam ko.”

“Ready na po ba kayo?”

“Yes.”

“May kailangan po ba?”

I looked at Victoria.

Then Beatrice.

“Oo.”

“Ano po?”

“Pakipunta rito ang head of security.”

Parehong nawala ang ngiti nila.

“Maya,” sabi ni Victoria.

Hindi ko siya pinansin.

“At huwag munang hayaang makaalis ang sinumang pumasok sa bridal suite sa nakalipas na isang oras.”

Beatrice turned pale.

“Ano’ng ibig mong sabihin?”

I looked at her.

“May cameras sa hallway.”

Tahimik.

Hindi nila naisip iyon.

Hindi ko rin agad naisip.

Pero hotel at events complex ng pamilya ni Gabriel ang lugar.

Halos bawat service corridor at entrance ay may security coverage.

Hindi sa loob ng bridal suite.

Pero sapat ang hallway para malaman kung sino ang pumasok.

“Hindi mo kami ipapahiya sa araw ng kasal mo,” hissed Victoria.

“Hindi ko kailangang gawin iyon.”

I looked at the scissors in her hand.

“Kayo ang gumawa niyan sa sarili ninyo.”

Pagdating ng security, ipinakita ko ang gown.

Hindi ako sumigaw.

Hindi ako humingi ng posas.

Sinabi ko lang:

“Paki-preserve ang hallway footage. Huwag munang burahin o galawin. At pakisamahan sila palabas ng bridal area.”

“Maya!” sigaw ni Victoria.

“Hindi ka maaaring—”

“Kasal ko ito.”

“Madrasta mo ako!”

“Yes.”

“Pamilya tayo!”

I stared at her.

“Naalala mo lang iyan ngayon?”

Wala siyang sagot.

Lumabas sila.

At doon ako muling napatingin sa salamin.

Maayos ang buhok ko.

Maayos ang makeup.

May veil pa ako.

Pero puting lumang T-shirt at simpleng pantalon ang suot ko.

Napatingin ako sa sarili ko.

Then natawa ako.

Hindi ko alam kung dahil sa kaba o dahil parang napakabaliw ng lahat.

Lumapit ang makeup artist ko.

Umiiyak siya.

“Ma’am…”

“Pangit ba?”

Umiling siya agad.

“Hindi.”

“Then okay.”

“Pero ang gown…”

I looked down at Papa’s shirt.

“May suot pa rin naman akong mahalaga.”

Dalawampung minuto later, nagsimula ang ceremony.

Hindi ko sinabi kay Gabriel ang nangyari.

Ayokong tumakbo siya sa bridal suite.

Ayokong magkaroon ng sigawan bago kami ikasal.

Gusto kong ako mismo ang maglakad.

Nang bumukas ang pinto ng pavilion, tumayo ang mga bisita.

Then nanahimik sila.

Literal na parang may humigop sa lahat ng tunog.

Nasa harap ang ilan sa pinakamayayamang pamilya sa bansa.

Mga executive.

Mga artista.

Mga negosyante.

Mga kaibigan.

Lahat nakatingin sa bride na inaasahan nilang lalabas suot ang milyon-milyong pisong gown.

Pero ako?

Naka-puting T-shirt.

Cream trousers.

Bridal veil.

At hawak ang maliit na bouquet.

Narinig ko ang bulungan.

“Anong nangyari?”

“Nasaan ang gown?”

“Parte ba ito ng ceremony?”

Then nakita ko si Gabriel.

Nasa altar siya.

At nang makita niya ako, nawala ang ngiti niya.

Hindi dahil nahihiya siya.

Kundi dahil alam niyang may mali.

I knew that face.

Gusto niyang lumapit.

Umiling ako nang bahagya.

Stay.

So he stayed.

Wala si Papa para ihatid ako.

Kaya ako lang.

Isang hakbang.

Then another.

Habang naglalakad, nanginginig ang tuhod ko.

Pero sa bawat hakbang, mas gumagaan ang pakiramdam ko.

Hindi dahil okay na ako.

Kundi dahil sa unang pagkakataon matapos ang limang taon—

hindi ako tumatakbo.

Pagdating ko kay Gabriel, hinawakan niya agad ang dalawang kamay ko.

“Maya.”

“I’m okay.”

“What happened?”

“Later.”

He looked at my shirt.

Then his eyes changed.

“Kay Tito Ramon?”

Tumango ako.

Kilala niya ang T-shirt.

Ipinakita ko iyon sa kanya minsan.

His eyes filled.

Then he kissed my hand.

“Okay.”

Iyon lang.

Walang tanong.

Walang reklamo tungkol sa gown.

Walang pagtingin sa mga bisita.

Tumingin siya sa akin na parang ako pa rin ang pinakamagandang bride sa lugar.

Nagsimula ang seremonya.

Pero bago ang vows, may nakita akong gumagalaw sa likod.

Sina Victoria at Beatrice.

Nakabalik sila sa guest area.

Hindi ko alam kung paano.

Marahil dahil hindi ko naman sila ipinadetain at mga invited guests sila.

Nakaupo sila sa likuran.

Si Beatrice was smiling.

Parang iniisip niyang nanalo pa rin siya.

Then dumating ang vows.

Ako muna.

Nanginginig ang boses ko.

“Gabriel, hindi ito ang damit na pinili kong isuot sa araw na ito.”

May ilang mahinang tawa.

“Pero siguro bagay din.”

I looked at Papa’s shirt.

“Dahil galing ito sa unang lalaking nagturo sa akin kung ano ang ibig sabihin ng mahalin nang hindi kailangang patunayan ang halaga ko.”

Gabriel’s eyes filled.

“At ngayon, pinipili kong pakasalan ang lalaking hindi rin ako hiniling na maging ibang tao para maging karapat-dapat sa pagmamahal niya.”

He squeezed my hands.

Then his turn.

Akala ko babasahin niya ang inihanda niyang vows.

Hindi.

Tiniklop niya ang papel.

“Maya.”

His voice was steady.

“Hindi ko alam kung ano ang nangyari bago ka lumakad papunta rito.”

Then he looked at my clothes.

“Pero alam kong may taong gumawa ng bagay na akala niya makakapigil sa’yo.”

Tahimik ang lahat.

“And they failed.”

I almost cried.

Then he continued in Tagalog.

“Hindi kita pakakasalan dahil sa suot mo.”

“Hindi kita pinili dahil sa apelyido mo.”

“At hindi kita minahal dahil kailangan mong magmukhang prinsesa.”

Hinawakan niya ang kamay ko nang mas mahigpit.

“Pinili kita dahil kahit ilang beses kang sinubukang paliitin ng ibang tao, hindi naging maliit ang puso mo.”

Napahagulgol ako.

“Kung ito ang damit na pinili mong isuot habang lumalakad papunta sa akin…”

Ngumiti siya.

“…ito ang pinakamagandang wedding dress na nakita ko.”

Doon nagsimulang pumalakpak ang mga tao.

Pero hindi pa iyon ang ginawa niyang nagpabago sa buong gabi.

Pagkatapos ng ceremony, bago magsimula ang reception, kinausap ko siya nang pribado.

Sinabi ko ang lahat.

Hindi siya nagsalita habang ipinapakita ko ang litrato ng punit na gown.

Then sinabi ko:

“May hallway footage.”

His jaw tightened.

“Nasaan sila?”

“Gabriel.”

“Hindi ko sila sasaktan.”

“Alam ko.”

“Pero hindi sila puwedeng umupo sa reception na parang walang nangyari.”

Sumang-ayon ako.

Pero sinabi ko rin:

“Ayokong gawing public execution ito.”

He nodded.

“Desisyon mo.”

That mattered.

Hindi niya inagaw ang laban ko.

Hindi niya sinabi, “Ako na ang bahala.”

Hinayaan niya akong pumili.

Kaya bago kami pumasok sa reception, pinatawag namin sina Victoria at Beatrice sa isang pribadong meeting room.

Kasama ang wedding coordinator.

Security head.

At ang matagal nang abogado ng estate ni Papa, si Attorney Villanueva, na isa rin sa mga bisita.

Pagpasok ni Victoria, galit agad.

“Napakalaking kahihiyan nito!”

I stared at her.

“Talaga?”

“Lahat nagtatanong kung bakit ganoon ang suot mo!”

“Then sabihin mo ang totoo.”

Tahimik siya.

Attorney Villanueva placed a tablet on the table.

“May footage mula sa hallway.”

Nakita roon sina Victoria at Beatrice na pumapasok sa bridal suite.

May dala silang maliit na garment bag.

Labing-isang minuto later, lumabas sila.

Nasa kamay ni Beatrice ang isang gunting.

Hindi ipinakita ng footage ang mismong pagsira.

Pero kasama ng kondisyon ng gown, litrato, oras, at nakita ko mismo sa kanila sa loob—

malinaw kung bakit kailangan itong imbestigahan nang maayos.

“Maya,” sabi ni Victoria, “hindi mo naman siguro dadalhin ito sa korte dahil lang sa damit.”

“Hindi ko pa alam.”

Namutla siya.

“Limang milyon lang iyon para kay Gabriel!”

Doon tumayo si Gabriel.

“Hindi halaga ang problema.”

Tumingin siya kay Victoria.

“Sinira ninyo ang gamit niya para pigilan siyang makarating sa sarili niyang kasal.”

Beatrice rolled her eyes.

“Nakarating naman siya.”

I looked at her.

“Yes.”

“Then ano pang problema?”

That sentence ended whatever sympathy I still had.

Attorney Villanueva cleared his throat.

“Maya, may isa pa akong kailangang sabihin.”

Napatingin ako sa kanya.

“Ano po?”

“Dahil nabanggit mo kanina ang mga alahas ng mama mo at ang mga personal na gamit na kinuha sa iyo, kailangan nating balikan ang estate inventory.”

Victoria froze.

“Hindi ito ang tamang oras.”

Attorney Villanueva looked at her.

“Actually, matagal na itong dapat ginawa.”

Then he turned to me.

“May ilang bagay sa estate ng iyong ama na dapat ay na-turn over sa iyo noong umabot ka sa edad na itinakda sa trust.”

My heart started pounding.

“Anong mga bagay?”

“Hindi ko masasabi nang walang kumpletong review.”

He was careful.

Good.

Ayokong makarinig ng dramatikong kasinungalingan na biglang lahat pala ay ninakaw.

Gusto ko ng totoo.

“Pero,” he continued, “may sapat na dahilan para magsagawa ng accounting.”

Victoria stood.

“Wala kang karapatang pagbintangan ako!”

“Wala pa akong ibinibintang.”

Attorney Villanueva remained calm.

“Sinabi kong kailangan ng accounting.”

Then I understood why Victoria was suddenly afraid.

Hindi dahil sa gown.

Ang gown ang naging dahilan para sa unang pagkakataon, tumingin ako nang mabuti sa lahat ng ginawa niya matapos mamatay si Papa.

At marahil iyon ang bagay na hindi niya inasahan.

Sinubukan niyang sirain ang damit ko.

Sa halip, binuksan niya ang pinto sa limang taong hindi ko sinusuri.

Hindi sila pinayagang bumalik sa reception.

Hindi bilang public humiliation.

Kundi dahil ayokong gugulin ang unang gabi ng kasal ko habang nakaupo sa kabilang mesa ang dalawang taong kakasira lang ng gown ko.

Kinabukasan, nagsimula ang independent accounting ng estate.

Tumagal iyon nang ilang buwan.

At lumabas na hindi lahat ng sinabi ko sa sarili ko noon ay tama.

Hindi pala “kinuha ni Victoria ang lahat.”

May mga ari-ariang legal na kanya.

May mga bagay na naiwan sa kanya ni Papa.

Pero mayroon ding mga personal na gamit ni Mama na dapat ay naibalik sa akin.

May ilang withdrawals at transfers na kailangang ipaliwanag.

May rental income mula sa isang property na hindi maayos ang accounting.

At may ilang alahas na nakalista sa estate inventory pero hindi matagpuan sa vault kung saan sinabi ni Victoria na naroon ang mga iyon.

Dumaan iyon sa abogado.

Hindi sa sigawan.

Hindi sa social media.

Hindi rin ginamit ni Gabriel ang pera niya para durugin sila.

Ayokong ang kuwento ng buhay ko ay maging tungkol sa isang mayamang lalaking dumating para iligtas ako.

Kaya ako mismo ang pumirma sa mga papeles.

Ako ang dumalo sa meetings.

Ako ang nagtanong.

Ako ang nagbasa ng records na dati ay kinatatakutan kong hawakan.

Sa huli, may mga ari-ariang naibalik.

May perang na-account.

May ilang usaping inayos sa settlement sa payo ng mga abogado.

At higit sa lahat—

umalis ako sa mansyon ni Papa.

Hindi dahil pinalayas ako.

Dahil pinili kong umalis.

Dinala ko ang mga bagay na tunay na mahalaga sa akin.

Mga litrato.

Mga sulat.

Lumang relo ni Papa.

Mga recipe ni Mama.

At ang puting T-shirt na isinuot ko sa kasal.

Iyong limang milyong pisong gown?

Hindi ko itinapon.

Ipina-preserve ko ang ilang piraso nito.

Hindi para alalahanin ang ginawa nina Victoria at Beatrice.

May ibang plano ako.

Makalipas ang isang taon, nagbukas kami ng maliit na foundation na tumutulong sa mga babaeng kailangang magsimulang muli matapos mawalan ng tahanan o suporta ng pamilya.

Sa unang fundraising exhibit, may glass frame sa entrance.

Sa loob ay isang piraso ng punit kong wedding gown.

Sa tabi nito, isang litrato ko habang naglalakad sa altar.

Naka-T-shirt.

Naka-pantalon.

Naka-veil.

May maliit na plaque sa ibaba.

Hindi tungkol sa presyo ng gown.

Hindi rin tungkol sa pangalan ng gumawa.

Tatlong pangungusap lang:

“Maaaring sirain ng ibang tao ang bagay na plano mong isuot.

Maaaring guluhin nila ang araw na matagal mong pinangarap.

Pero hindi sila ang magpapasya kung maglalakad ka pa rin.”

Nang gabing iyon, tumayo si Gabriel sa tabi ko.

“May tanong ako.”

“Ano?”

“Kung babalik tayo sa wedding day, isusuot mo ba ang gown kung hindi nila sinira?”

Napaisip ako.

“Syempre. Five million iyon.”

Tumawa siya.

Napatawa rin ako.

Then hinawakan niya ang kamay ko.

“Pero alam mo?”

“Ano?”

“Mas gusto ko iyong suot mo.”

“Sinungaling.”

“Hindi.”

“Lumang T-shirt iyon ni Papa.”

“Exactly.”

I looked at him.

Then naintindihan ko.

Sa araw na iyon, akala nina Victoria at Beatrice na kapag sinira nila ang pinakamahal na damit na pag-aari ko, sisirain din nila ang tapang ko.

Hindi nila alam na ang ipinalit ko ay mas mahalaga.

Hindi gawa sa Paris.

Walang kristal.

Walang perlas.

Walang designer label.

Luma.

Kupas.

At may maliit pang mantsa ng pintura.

Pero iyon ang damit ng lalaking unang nagturo sa akin na hindi nasusukat sa presyo ang halaga ng isang tao.

At iyon ang suot ko habang naglalakad ako papunta sa lalaking pinili akong pakasalan kahit wala akong mamahaling gown.

Hindi gumuho ang mundo nina Victoria at Beatrice dahil pinahiya sila ng bilyonaryong groom ko sa harap ng mga bisita.

Hindi iyon ang tunay na nangyari.

Mas masakit para sa kanila ang nangyari.

Hindi ako iniligtas ni Gabriel mula sa kanila.

Tumayo siya sa tabi ko habang ako mismo ang tumigil sa pagpayag na kontrolin nila ang buhay ko.

At sa unang pagkakataon matapos mamatay si Papa, naunawaan ko rin iyon.

Hindi ako iyong kawawang babaeng nakatira sa mansyon habang inaapi ng madrasta.

Hindi ako iyong bride na nawalan ng gown.

At lalong hindi ako naging mahalaga dahil pinakasalan ako ng isang bilyonaryo.

Ako si Maya.

Anak ako ng isang lalaking minahal ako nang buong puso.

Asawa ako ng lalaking marunong tumayo sa tabi ko nang hindi inaagaw ang sarili kong laban.

At higit sa lahat—

ako ang babaeng lumakad pa rin sa altar kahit ginawa na ng ibang tao ang lahat para pigilan ako.