Part2:

Sa loob ng malamig at tahimik na emergency room, parang tumigil ang pag-ikot ng mundo ko nang sabihin iyon ni Kuya Adrian. Nanginginig ang mga kamay niyang hawak ang gusot na litrato ng pamilya namin.

Ipinatawag agad ng doktor ang mga pulis nang makita ang kalagayan ko—isang batang buto’t balat, puno ng galos, at halos hindi makapagsalita. Nang dumating ang mga awtoridad, ibinigay ni Kuya Adrian ang litrato sa isang imbestigador.

“Ang lalaking ito, sir,” turo ni Kuya Adrian sa mukha ni Papa, “hindi siya simpleng manggagawa. Siya si Ricardo Tuazon, ang contractor na pinaghahanap ng batas dahil sa pagguho ng isang gusali tatlong taon na ang nakararaan. Kasama ang tatay ko sa mga namatay doon.”

Nanlaki ang mga mata ng pulis. Matagal nang pinaghahanap si Papa dahil tumangay ito ng milyun-milyong piso mula sa badyet ng proyekto bago mangyari ang trahedya. Nagpalit siya ng pangalan, nagtago sa La Trinidad, at namuhay nang tahimik.

Pero bakit niya ako itinapon sa bundok? Bakit pinayagan iyon ni Mama?

Habang kinukuha ng mga nars ang malaking construction jacket na ipinasuot sa akin ni Papa para labhan, napansin ng isang pulis na may kakaiba rito. Napakabigat ng laylayan nito kahit tuyo na. Nang punitin nila ang tahi sa ilalim, sunud-sunod na nalaglag ang mga nakabalot sa plastik—mga pekeng pasaporte, mga titulo ng lupa na nakapangalan sa ibang tao, at isang bank book na naglalaman ng nakaw na yaman ni Papa.

Ginamit ni Papa ang lumang jacket para itago ang kanyang mga sikreto, iniisip na walang maghihinala sa isang madungis na damit-trabaho. Nang magpasya siyang iligpit ako dahil pabigat ako sa plano nilang tumakas patungong ibang bansa, ipinasuot niya sa akin ang jacket. Naisip niyang kung mamamatay ako sa lamig at gutom sa bundok, mabubulok kasama ko ang mga ebidensya at hindi na kailanman matutunton ang tunay niyang pagkatao.

Wala siyang kaalam-alam na ang mismong jacket na ginamit niya para ibaon ako sa limot ang magbabaon sa kanya sa kulungan.

Kinabukasan, napanood namin sa maliit na telebisyon ng ospital ang balita. Sinalakay ng mga pulis ang bahay namin sa La Trinidad. Huli sa aktong nagiimpake sina Mama, Papa, at Tita Cora. Nang tanungin si Mama ng mga reporter kung nasaan ako, umiiyak siyang sumagot na nawala raw ako noong kaarawan ng kapatid ko.

Pero nang ipakita ng mga pulis ang jacket at ang mga dokumento, nawala ang lahat ng kasinungalingan nila. Nakita ko ang takot at gulat sa mukha ni Papa.

Hindi ko maramdaman ang galit noon, tanging matinding lungkot lang. Ang mga taong inaasahan kong magpoprotekta sa akin ay ang mga taong handa akong isakripisyo para sa sarili nilang kaligtasan.

Part3:

Habang nagpapagaling ako sa ospital, hindi umalis si Kuya Adrian sa tabi ko. Ginamit niya ang kaunting barya niya para ibili ako ng paborito kong biskwit. Kahit hindi ako makapagsalita nang maayos, naiintindihan niya ako. Sa mga oras na inaatake ako ng takot at tinatakpan ko ang mga tainga ko, hindi niya ako sinisigawan tulad ni Tita Cora. Niyayakap niya lang ako at kumakanta ng mahinang oyayi hanggang sa kumalma ako.

Dahil sa pagkakadiskubre sa pekeng pagkatao ni Papa, nabigyan ng hustisya ang mga pamilya ng biktima ng gumuhong gusali. Bilang isa sa mga naulila at siyang nakahanap sa pugante, nakatanggap si Kuya Adrian ng malaking pabuya mula sa pamahalaan at sa mga kumpanyang nalinlang ni Papa.

Inilagay ako sa pangangalaga ng Department of Social Welfare and Development (DSWD). Pero hindi ako binitawan ni Kuya Adrian. Ipinaglaban niya sa korte ang karapatang maging legal guardian ko. Dahil nasa hustong gulang na siya at may sapat na pinansyal na kakayahan mula sa pabuya at sa tulong ng mga inosenteng pamilyang tinulungan niya, pinayagan siya ng batas.

“Sabi ko naman sa’yo, Mika,” ngiti niya sa akin habang pumipirma sa mga papeles, “hindi kita iiwan.”

Lumipas ang labinlimang taon.

Wala na ang payat at nanginginig na batang nagtatago sa likod ng malaking jacket. Nakatayo ako ngayon sa harap ng isang malaking art gallery sa Baguio City. Makukulay ang mga nakasabit na painting—mga tanawin ng bundok, mga puno ng bayabas, at isang mukha ng lalakeng may bitbit na sako, nakangiti sa ilalim ng ulan.

Isa na akong ganap na pintor. Ang sining ang naging boses ko noong mga panahong ayaw sumunod ng bibig ko. Sa tulong ng regular na therapy na ibinigay sa akin ni Kuya Adrian, natutunan kong ipahayag ang sarili ko. Hindi na ako natatakot sa maraming tao.

Sina Mama at Papa ay kasalukuyan pa ring pinagbabayaran ang mga kasalanan nila sa likod ng rehas. Nabalitaan kong kinuha ng mga malayong kamag-anak si Joshua. Pinatawad ko na sila, pero hindi na ako kailanman lumingon pa sa nakaraan.

Nang magsimula ang exhibit, lumapit sa akin ang isang matipunong lalaki na may pamilyar at mainit na ngiti. Suot niya ang isang maayos na suit, malayo sa basahan niyang damit noong una kaming magkita.

“Proud na proud ako sa’yo, bunso,” sabi ni Kuya Adrian, na ngayon ay isa nang matagumpay na civil engineer—tinupad ang pangarap ng kanyang namatay na ama na magtayo ng mga gusaling ligtas at matibay.

Niyakap ko siya nang mahigpit. Walang kaba, walang takot.

Sa loob ng dalawampu’t siyam na araw sa bundok na iyon, inakala kong pinagkaitan ako ng tadhana. Pero ang totoo, kailangan ko lang palang mawala sa maling pamilya, para matagpuan ako ng taong tunay na magmamahal sa akin.

Hindi sa dugo nasusukat ang pagiging pamilya; nasusukat ito sa mga taong piniling manatili nang ang buong mundo ay tumalikod na.