UMUWI AKO NANG WALANG PASABI AT NADATNAN KONG PINAGWAWALIS SA INITAN ANG 78

Part 2

 

Nagdilim ang paningin ko. Parang may sumabog na bomba sa loob ng aking dibdib. Ang tatay ko? Walang naiambag? Ang bahay na inuupuan nila ay dugo at pawis ng tatay ko! At ako ang nagpapadala ng daan-daang libo buwan-buwan para sa kanila!

Gusto kong sipain ang gate, pumasok, at basagin ang pagmumukha ni Santiago. Gusto kong kaladkarin si Althea palabas ng bakuran. Ngunit bilang isang inhenyero, sanay akong magplano bago umatake. Ang pagsigaw ngayon ay magbibigay lamang ng panandaliang galit. Gusto ko silang durugin nang walang natitirang laban.

Dahan-dahan akong umatras at nagtago sa likod ng malaking puno ng mangga sa labas ng bakuran. Kinuha ko ang aking cellphone at agad na tinawagan ang aking matalik na kaibigan at corporate lawyer, si Atty. Marisol.

“Marisol,” malamig at nanginginig kong sabi nang sagutin niya ang tawag. “Kailangan kong ipa-freeze lahat ng bank accounts na naka-joint sa pangalan ni Santiago. At kailangan kong pumunta ka rito sa ancestral house namin ngayon din. Magdala ka ng mga pulis.”

“Joaquin? Anong nangyayari? Akala ko ba bukas pa ang dating mo?” nag-aalalang tanong ni Atty. Marisol.

“Basta, gawin mo ang sinasabi ko. I-check mo rin ang titulo ng bahay na ito sa Registry of Deeds ngayon din. May mali. May napakamaling nangyayari dito.”

Matapos ibaba ang tawag, nagdesisyon akong pumasok sa bahay nang palihim. Kabisado ko ang bawat sulok nito. Umikot ako sa likod ng bakuran at dumaan sa maliit na pinto sa kusina na laging bukas.

Pagpasok ko sa loob ng bahay, lalo akong nanlumo. Ang mga antigong gamit ni Tatay, ang mga litrato ng aming pamilya, at ang mga wood carvings na ginawa niya ay wala na. Pinalitan ito ng mga modernong furniture na walang kaluluwa. Tila binura nila ang presensya ng aking ama sa sarili nitong tahanan.

Naglakad ako patungo sa sala upang makita ang pwesto kung nasaan sana ang kwarto ni Tatay. Ngunit pagkapasok ko sa sala, may isang bagay na nakapatong sa ibabaw ng center table ang nakakuha ng atensyon ko.

Isa itong makintab na gintong plake, nakapatong sa ibabaw ng isang makapal na legal folder.

Lumapit ako at binasa ang nakaukit sa plake. Nang mabasa ko ang mga salita, parang yelo na tumagos sa aking gulugod ang lamig, na agad namang napalitan ng nag-aapoy na poot.

Nakasulat sa plake:“COMMEMORATING THE TURNOVER OF THE VICENTE ESTATE TO THE ALCANTARA REALTY & DEVELOPMENT CORP. SCHEDULED FOR FULL DEMOLITION AND COMMERCIAL ZONING. EFFECTIVE DATE: OCTOBER 25, 2026.”

October 25… Bukas.

Nanlaki ang mga mata ko. Ang Alcantara Realty ay ang kumpanya ng pamilya ni Althea! Kinuha nila ang lupa ng tatay ko! Ibinenta ng walang-hiyang si Santiago ang aming tahanan sa pamilya ng asawa niya para gibain at gawing commercial building! At bukas na ang demolisyon! Kaya pala pinaglilinis nila nang todo ang bakuran—para sa turnover ceremony at pictorial nila mamaya kasama ang mga bisita!

Pinagwawalis nila ang tatay ko sa initan, sa mismong bahay na ginawa niya, nang hindi nito alam na gigibain na bukas ang lahat ng pinaghirapan niya!

Bumukas ang pinto ng sala mula sa balkonahe. Pumasok si Santiago upang kumuha ng yelo sa kusina, at doon, nagtama ang aming mga paningin.

Nahulog ni Santiago ang hawak niyang baso. BASAG.

“J-Joaquin?!” namumutlang sigaw ng kuya ko, nanlalaki ang mga mata na parang nakakita ng multo. “K-Kailan ka pa dumating?! B-Bakit hindi ka nagpasabi?!”

Dahil sa ingay ng nabasag na baso, pumasok din si Althea. Nang makita niya ako, natigilan siya, ngunit mabilis na ibinalik ang kanyang mapagmataas na mukha. “Oh, nandito pala ang sponsor natin. Bakit ka pumapasok nang walang pasabi sa bahay ko, Joaquin?”

Hindi ako sumagot. Bawat hakbang ko palapit sa kanila ay mabigat at puno ng banta. Nilampasan ko sila at naglakad palabas ng balkonahe kung saan nakatayo pa rin si Tatay Vicente, nakayuko at umiiyak sa sobrang pagod.

“Tatay…” garalgal kong tawag.

Lumingon ang matanda. Nang makita niya ako, nabitiwan niya ang walis. “Joaquin… anak ko…”

Tumakbo ako at niyakap nang mahigpit ang pawisan at maruming katawan ng aking ama. Wala akong pakialam sa dumi. Ang puso ko ay nadudurog sa bawat hikbi ng matandang lalaking nag-alay ng buong buhay niya para sa amin. Kinuha ko ang panyo sa aking bulsa at pinunasan ko ang kanyang mga luha at pawis.

“Anak… mabuti at nandito ka na,” umiiyak na bulong ni Tatay. “Pasensya ka na kung madumi ang bahay… tinatapos ko lang walisin para hindi na magalit ang hipag mo…”

Tumayo ako. Iniwan ko si Tatay sa isang silya at hinarap ang dalawang demonyong sumira sa pamilya ko.

“Ano ‘to, Santiago?!” sigaw ko, ang boses ko ay yumanig sa buong bakuran. “Ano ang ginagawa niyo kay Tatay?! Nasaan ang daan-daang libong ipinapadala ko buwan-buwan?!”

“W-Wala ‘yon, Joaquin! Nag-iinarte lang si Tatay!” kabadong palusot ni Santiago. “Alam mo naman ang mga matatanda, nag-uulyanin na. At tsaka, kulang ‘yung ipinapadala mo para sa lifestyle maintenance ng bahay na ‘to!”

“Kulang?!” Tumawa ako nang mapakla at naglakad papalapit kay Althea. “Nakikita ko nga. Kulang pala, pero may pambayad ka sa mamahaling silk robe, sa alahas mong bago, at sa pagpapa-pedicure mo habang ang tatay ko na halos mamatay sa init ang ginagawa niyong alipin?!”

“Aba, huwag mo akong sigawan sa sarili kong bahay, Joaquin!” matapang na sagot ni Althea, nakapamewang pa. “Asawa ako ng kuya mo! At kung hindi mo alam, sa amin na ang lupang ito! Nabenta na sa pamilya ko ang bahay na ‘to, kaya wala kang karapatang mag-ingay dito! Mga bisita na lang kayo!”

“Ibinenta mo ang bahay, Santiago?!” sigaw ko sa kuya ko, na ngayon ay nakatago sa likod ng asawa niya.

“O-Oo! Kailangan ko ng puhunan sa negosyo! Ako ang panganay, kaya sa akin ipapamana ‘to! Inunahan ko lang!” katwiran ng walang-hiyang kong kapatid.

Saktong pagkasabi niya nito, dumating ang dalawang patrol car ng pulisya, kasunod ang isang itim na SUV. Bumaba mula sa SUV si Atty. Marisol, nakasuot ng pormal na business suit at hawak ang isang makapal na legal folder.

“Anong ginagawa ng mga pulis dito?!” natatarantang sigaw ni Althea. “Santiago, paalisin mo sila! May mga bisita tayong darating para sa turnover ceremony!”

Naglakad si Atty. Marisol papasok ng gate, kasama ang hepe ng pulisya. Tumingin siya sa akin at tumango.

“Mr. Santiago at Mrs. Althea,” pormal at malamig na panimula ni Atty. Marisol. “Nandito po kami para isilbi sa inyo ang Warrant of Arrest para sa kasong Estafa, Falsification of Public Documents, at Elder Abuse. Kasama na rin ang Eviction Notice na kailangan ninyong lisanin ang bahay na ito sa loob ng labinlimang minuto.”

“Eviction Notice?! Baliw ba kayo?!” tumili si Althea, pulang-pula ang mukha sa galit. “Pamilya ko ang may-ari ng bahay na ‘to! Hawak ko ang Deed of Sale na pinirmahan ng tatay niyang ulyanin at ni Santiago!”

Inilabas ni Atty. Marisol ang isang pamilyar na asul na dokumento mula sa kanyang folder at itinaas ito para makita ng lahat.

“Iyan nga po ang problema niyo, Misis,” ngiti ni Atty. Marisol. “Peke ang hawak ninyong titulo. Limang taon na ang nakararaan, bago umalis si Joaquin patungong Dubai, inilipat ni Mr. Vicente ang Absolute Title and Ownership ng buong lupain at ancestral house na ito sa pangalan ni JOAQUIN. Nakarehistro ito sa Registry of Deeds. Walang karapatan si Santiago na ibenta ang bahay dahil kailanman ay hindi ito naipangalan sa kanya.”

Nanlaki ang mga mata ni Santiago. Tumingin siya sa akin na parang hindi makapaniwala. “J-Joaquin… sa’yo nakapangalan ang bahay? P-Paanong…”

“Dahil kilala ka ni Tatay, Santiago,” malamig kong sagot. “Alam niyang sakim ka. Alam niyang uubusin mo ang lahat ng pinaghirapan niya para lang masunod ang luho ng asawa mong mukhang pera. Kaya palihim naming inayos ang mga papel noon pa man.”

Bumaling ako kay Althea, na ngayon ay nanginginig at unti-unting namumutla habang hawak ng mga pulis ang kanyang braso. Nasaan ang plake mo ngayon? Ang demolisyon na ipinagmamalaki mo bukas? Ikaw ang madedemolish ngayon.

“S-Santiago, gumawa ka ng paraan! Hindi ako pwedeng makulong! Ang pamilya ko, ang reputasyon ko!” umiiyak na sigaw ni Althea habang pinoposasan ng mga pulis.

“Joaquin, kapatid mo ako! Kapatid mo ako, parang awa mo na!” pagmamakaawa ni Santiago, lumuluhod sa mismong putikan na kanina lang ay pinagwawalisan ng ama namin. “Patawarin mo kami! M-Magbabago na ako!”

Lumapit ako kay Santiago. Tiningnan ko siya sa mga mata. Walang natirang pagmamahal o awa sa puso ko para sa kanya.

“Sabi ng asawa mo kanina, ‘Walang pinapasweldo dito para umupo lang’, diba?” malamig at matalim kong bulong. “Dito sa pamamahay KO, walang lugar ang mga linta at demonyo. Ilabas niyo na sila.”

Walang-awang kinaladkad ng mga pulis sina Santiago at Althea palabas ng gate. Umiiyak at nagsisigaw si Althea, habang ang mga kapitbahay na kanina ay takot sa kanya ay ngayon nagkukumpulan upang kunan siya ng video at kutyain. Ang kayabangan nila ay nauwi sa pagkapahiya na kailanman ay hindi na nila mabubura.

Nang umalis ang mga pulis, bumalik ang katahimikan sa bakuran. Lumapit ako kay Tatay Vicente, na ngayon ay tahimik na umiiyak sa silya. Lumuhod ako sa kanyang harapan at hinawakan ang kanyang mga kamay na puno ng kalyo.

“Patawad, Tatay. Patawad dahil natagalan ako. Patawad dahil hindi ko alam na sinasaktan ka na nila rito,” umiiyak kong sabi, isinusubsob ang aking mukha sa kanyang mga palad.

Hinaplos ni Tatay ang buhok ko. Ang kanyang ngiti ay sapat na upang pawiin ang lahat ng galit sa puso ko. “Huwag kang humingi ng tawad, anak. Ang mahalaga, nakauwi ka na. Ligtas na ang bahay natin.”

Sa araw na iyon, pinalitan ko ang lahat ng kandado sa bahay. Kinuha ko ang pinakamagaling na pribadong doktor at mga kasambahay para asikasuhin ang aking ama. Ang plakeng nag-anunsyo ng demolisyon ay ipinabasag ko nang pira-piraso. Hindi ko na muling iniwan ang aking ama, at siniguro kong mabubulok sina Santiago at Althea sa kulungan dahil sa lahat ng pagpapahirap na ginawa nila sa lalaking nag-alay ng buhay para sa amin.