Part 2 Tatlong Taon Akong Sumahod ng

Tatlong Taon Akong Sumahod ng ₱24,500 Bilang Haligi ng Engineering—Nang Magresign Ako, Natuklasan ng Chairwoman na ₱245,000 Pala ang Aprubadong Buwanang Sahod Ko at May Kumukupit ng Natitira Bawat Buwan

 

Tatlong Taon Akong Sumahod ng ₱24,500 Bilang Haligi ng Engineering—Nang Magresign Ako, Natuklasan ng Chairwoman na ₱245,000 Pala ang Aprubadong Buwanang Sahod Ko at May Kumukupit ng Natitira Bawat Buwan

Tatlong taon akong halos hindi natutulog para sa kumpanyang iyon.

Ako ang gumagawa ng sistemang milyon-milyon ang kinikita nila—pero ₱24,500 lang ang sahod ko bawat buwan.

Nang magresign ako, personal akong pinatawag ng chairwoman.

At nang makita niya ang payslip ko, biglang nanginig ang kamay niya.

“Hindi maaari,” bulong niya. “₱245,000 ang sahod na ako mismo ang nag-apruba para sa iyo.”

Ako si Mara Villanueva, 28 taong gulang, systems engineer sa isang malaking technology company sa Bonifacio Global City.

Tatlong taon akong nagtrabaho roon.

At sa loob ng tatlong taon na iyon, naniwala akong ₱24,500 lang talaga ang halaga ko.

Ako ang bumuo ng core architecture ng engineering department.

Noong nakaraang taon, bago ilunsad ang pinakamalaking data platform ng kumpanya, tatlong gabi akong halos hindi umuwi.

Sa pantry ako natulog nang tig-dalawang oras.

Kape at instant noodles ang naging pagkain ko.

Nang maaprubahan ng client ang proyekto, nagpalakpakan ang buong conference room.

At ang department head naming si Ramon de Vera ang unang tumayo.

Inakbayan niya ako at buong pagmamalaking sinabi sa mga executive,

“Si Mara ang pinakamagaling kong trainee. Ako mismo ang humubog sa batang ’yan.”

Ngumiti lang ako.

Noong unang araw ko sa kumpanya, siya rin ang nag-interview sa akin.

“Mara,” sabi niya noon, “magtrabaho ka lang nang maayos. Hindi kita pababayaan.”

Pinaniwalaan ko siya.

Sa unang buwan, ₱24,500 ang pumasok sa account ko.

Inisip kong probationary salary lang.

Pagkatapos ng regularization, ganoon pa rin.

Sa ikatlong buwan, naglakas-loob akong lumapit kay Ramon.

“Sir, puwede ko po bang malaman kung paano ang salary structure natin?”

Kumakain siya noon ng steak rice bowl na halos kalahati na ng isang araw kong budget.

Huminto siya sandali.

“Fresh graduate ka, Mara. Normal lang na mababa muna.”

“Pero regular na po ako.”

Ngumiti siya.

“May salary grades tayo. Hindi ako ang gumagawa ng rules. Pero magtiwala ka sa akin. Ipagtatanggol kita kapag may pagkakataon.”

At dahil siya ang boss ko, naniwala ako.

Muli.

Nakatira ako noon sa maliit na apartment sa Pasig.

₱13,000 ang renta.

Pagkatapos ng kuryente, tubig, pamasahe at pagkain, halos wala nang natitira.

Hindi ako nag-aalmusal.

Sa tanghali, pinakamurang pagkain sa canteen ang binibili ko.

Sa gabi, itlog, noodles o pandesal.

Isang beses, alas-tres na ng madaling-araw nang matapos kami sa deployment.

Nanghina ako sa gutom habang bumababa ng emergency stairs.

Napaupo ako sa hagdan at nag-message kay Mama.

“Ma, medyo late ako makakapagpadala ngayong buwan.”

Sumagot siya agad.

“Huwag mo kaming isipin. Kumain ka muna nang maayos.”

Kinabukasan, may ₱3,000 na pumasok sa account ko mula sa kanya.

₱9,000 lang ang buwanang pension ni Mama.

Hindi ako nag-lunch noon.

Nagkulong ako sa cubicle ng CR at tahimik na umiyak.

Sa ikalawang taon, muli kong kinausap si Ramon.

“Sir, posible po bang ma-review ang salary ko?”

Napabuntong-hininga siya.

“Mara, mahina ang negosyo ngayon. Nag-freeze ng increase ang management.”

Naniwala na naman ako.

Kahit ang mga katrabaho ko ay nakakabili ng bagong cellphone.

May nag-uuwi ng bagong kotse.

May nag-o-order ng kape na mas mahal pa sa budget ko sa dalawang araw.

Unti-unti kong inisip na baka ako talaga ang problema.

Baka hindi pala ako ganoon kagaling.

Baka lahat ng papuri ay pambobola lang.

Hanggang sa ikatlong taon.

Nakakuha ang kumpanya ng napakalaking kontrata dahil sa platform na ako ang pangunahing gumawa.

Sa celebration dinner, lasing na si Ramon nang akbayan niya ako.

“Kung wala si Mara, patay ang engineering team natin!”

Nagtawanan ang lahat.

Makalipas ang isang oras, paglabas ko ng restaurant, nag-vibrate ang cellphone ko.

SALARY CREDITED: ₱24,500.

Matagal kong tinitigan ang screen.

Pagod na pagod na ako.

Kinabukasan, gumawa ako ng resignation letter.

Tatlong beses ko iyong isinulat.

Hindi dahil hindi ko alam ang sasabihin.

Kundi dahil nanginginig ang kamay ko.

Dinala ko iyon sa opisina ni Ramon.

“Sir, magre-resign na po ako.”

Nagulat siya.

“Bakit biglaan?”

“Pagod na po ako.”

Lumapit siya.

“Kung salary ang problema, kakausapin ko ang management next quarter.”

Umiling ako.

“Hindi na po kailangan.”

Ilang segundo niya akong tinitigan.

Pagkatapos ay ngumiti siya.

“Okay. Kung gusto mong umalis, hindi kita pipigilan.”

Iyon lang.

Tatlong taon.

Tatlong taon kong binuhat ang departamento.

At ganoon lang kadali para sa kanya na pakawalan ako.

Inimpake ko ang mug ko, charger at lumang technical notebook.

Papunta na ako sa elevator nang habulin ako ng receptionist.

“Ma’am Mara!”

Lumingon ako.

“Pinapatawag po kayo ni Chairwoman Elena Sarmiento. Ngayon din.”

Parang tumigil ang mundo ko.

Tatlong taon na ako sa kumpanya pero limang beses ko pa lang nakikita nang personal ang chairwoman.

Pumunta ako sa executive floor.

Tahimik ang buong lugar.

Pagpasok ko sa opisina niya, nakaupo siya sa likod ng malaking mesa.

“Mara Villanueva?”

“Yes, ma’am.”

“Nagresign ka raw.”

“Yes, ma’am.”

“Bakit?”

Hindi ako agad nakasagot.

Pagkatapos ay sinabi ko ang pinakasimpleng katotohanan.

“Pakiramdam ko po, hindi tugma ang ibinibigay ko sa kompanya sa natatanggap ko.”

Bahagyang kumunot ang noo niya.

“Magkano ang buwanang sahod mo?”

Kinuha ko ang payslip sa bag.

Iniabot ko sa kanya.

Binuksan niya iyon.

At biglang hindi siya gumalaw.

Tiningnan niya ulit.

Pagkatapos ay tumingin sa akin.

“₱24,500?”

Tumango ako.

“Tatlong taon na po.”

Namutla siya.

“Mara… noong pumasok ka rito, ako mismo ang nag-review ng credentials mo. Ako mismo ang pumirma sa compensation approval.”

Tumigil siya.

Parang nawalan ako ng hangin.

Pagkatapos ay malinaw niyang sinabi:

“₱245,000 kada buwan ang salary package na inaprubahan ko para sa iyo.”

Nanlamig ang buong katawan ko.

Kinuha niya agad ang telepono.

“Security,” mariin niyang sabi.

“Isara ninyo lahat ng payroll access. Huwag palabasin ng building si Ramon de Vera.”

Pagkatapos ay tumingin siya sa akin.

“Mara, may kumukuha ng pera mo.”…

Hindi ko alam kung ano ang mas masakit—ang malaman na tatlong taon akong binayaran nang kulang, o ang malaman na may taong tahimik na kumukuha ng perang dapat ay para sa akin.

Nakatayo lang ako sa harap ni Chairwoman Elena habang hawak niya ang payslip ko.

“May kumukuha ng pera mo,” ulit niya.

“Pero… paano po?”

Hindi siya agad sumagot. Binuksan niya ang laptop sa mesa at may ilang dokumentong lumitaw sa screen.

“Dahil hindi lang payslip mo ang may problema.”

Pinakita niya sa akin ang compensation approval form na may pangalan ko.

Mara Villanueva — Monthly Basic Salary: ₱245,000.

Petsa ng approval: tatlong taon na ang nakalipas.

Sa ibaba, naroon ang electronic signature ni Chairwoman Elena.

Napahawak ako sa sandalan ng upuan.

“Ma’am… kung ₱245,000 po ang approved salary ko, saan napunta ang natitirang ₱220,500 kada buwan?”

Tinitigan niya ako nang diretso.

“Iyan ang aalamin natin.”

Hindi niya ako pinauwi.

Hindi rin niya ako pinabalik sa engineering floor.

Dinala niya ako sa isang maliit na conference room kasama ang head ng internal audit at dalawang abogado ng kumpanya.

Doon ko unang nakita ang payroll records ko.

Unang buwan.

Approved: ₱245,000.

Actual payroll: ₱24,500.

Ikalawang buwan.

Pareho.

Ikatlong buwan.

Pareho.

Labingdalawang buwan.

Pareho.

Tatlong taon.

Pareho.

Habang nag-i-scroll ang auditor sa screen, lalo akong nanlamig.

“Ma’am,” sabi niya kay Elena, “may discrepancy din sa payroll adjustment history.”

“Ano?”

“May recurring manual override.”

“Kanino naka-assign ang access?”

Sandaling tumingin sa akin ang auditor bago sumagot.

“Kay Ramon de Vera.”

Parang may humampas sa dibdib ko.

Si Ramon.

Ang taong nagsabi sa akin na walang budget para sa increase.

Ang taong nagsabi sa akin na normal lang ang ₱24,500.

Ang taong nagsabing ipagtatanggol niya ako.

Napahawak ako sa noo.

“Pero bakit walang nag-flag nito?”

“Dahil,” sagot ng auditor, “ang payroll file na nakikita ng HR at ang compensation approval file ay magkaiba.”

Napatingin ako sa kanya.

“Magkaiba?”

Tumango siya.

“May approved compensation record. May payroll execution record. At may monthly adjustment record.”

“Kanino napupunta ang difference?”

Walang sumagot agad.

Doon ko narinig ang tunog ng pinto.

Pumasok si Ramon kasama ang dalawang security officer.

Namumula ang mukha niya.

“Chairwoman, hindi ko alam kung bakit—”

“Umupo ka.”

Tumigil siya.

Hindi ko pa kailanman narinig si Elena na magsalita nang ganoon.

Umupo si Ramon sa tapat namin.

Tumingin siya sa akin.

“Mara, hindi ito ang iniisip mo.”

Hindi ko alam kung saan ako kumuha ng lakas, pero unang beses sa loob ng tatlong taon, hindi ako yumuko.

“Kung hindi po ito ang iniisip ko, Sir Ramon, saan napunta ang ₱220,500 bawat buwan?”

Walang sagot.

Tumingin siya sa auditor.

“May accounting explanation iyan.”

“Meron,” sagot ng auditor. “Pero hindi tugma sa records.”

Inilapag niya ang isang folder sa mesa.

“May tatlong bank accounts na paulit-ulit na tumatanggap ng halagang malapit sa salary difference ni Ms. Villanueva.”

Binuksan niya ang folder.

Hindi ko kailangang makita ang lahat.

Nakita ko ang isang pangalan.

RV Consulting Services.

Ramon Villanueva?

Hindi.

Ramon de Vera.

Nakapangalan sa isang kumpanyang hindi ko kailanman narinig.

Napatingin ako kay Ramon.

“Sa iyo ’yan?”

“Hindi ganoon kasimple.”

“Pero pangalan mo.”

Tahimik siya.

Nagpatuloy ang auditor.

“Ang account ay registered sa isang corporation. Ang authorized representative ay isang taong may family relationship sa employee.”

Napakunot ang noo ni Elena.

“Family relationship?”

Tumango ang auditor.

“Pinsan ni Mr. de Vera.”

Biglang napabuntong-hininga si Ramon.

“Hindi ninyo naiintindihan. May mga operational expenses—”

“₱220,500 bawat buwan?” putol ni Elena.

Hindi siya nakasagot.

Tumingin sa akin ang chairwoman.

“Mara, alam mo ba kung magkano ang kabuuang difference?”

Umiling ako.

“₱220,500 multiplied by thirty-six months.”

Kinuha ng auditor ang calculator.

“₱7,938,000.”

Hindi ako nakapagsalita.

Halos walong milyong piso.

Pera na akala ko ay hindi ako karapat-dapat makatanggap.

Pera na sana ay pambayad sa renta.

Pera na sana ay ipinadala ko kay Mama.

Pera na sana ay ipinon ko para sa sarili ko.

Pera na hindi ko kailanman nalaman na akin pala.

Napatingin ako sa mesa.

Naalala ko ang mga gabing kumakain ako ng noodles.

Ang ₱3,000 na ipinadala ni Mama kahit siya mismo ay kapos.

Ang mga araw na naglalakad ako para makatipid ng pamasahe.

At naalala ko si Ramon na nagsasabing,

“Mahina ang negosyo ngayon.”

Bigla kong naintindihan.

Hindi pala ako mababa ang halaga.

May taong nagpababa sa halaga ng buhay ko.

Pero hindi pa tapos ang lahat.

Dahil nang i-check ng internal audit ang records, may nakita silang mas malaking problema.

May isang buwan kung saan hindi lamang ₱220,500 ang nawala.

May dagdag na ₱480,000 na inilabas mula sa isang project allowance account.

At ang authorization code…

ay naka-link sa employee ID ko.

Napatingin ako kay Elena.

“Ma’am, hindi ko po iyan inaprubahan.”

“Alam ko.”

“Hindi ko rin po alam ang account na iyan.”

“Alam ko.”

Huminga siya nang malalim.

“Pero may taong gumamit ng credentials na nakapangalan sa iyo.”

Nanlamig ako.

“Paano?”

Hindi sumagot ang auditor.

Sa halip, inilapag niya sa harap ko ang isang maliit na printed report.

May isang entry doon na pamilyar na pamilyar sa akin.

Mara Villanueva — Approval Confirmed.

Sa ilalim nito ay may petsa.

At oras.

Alas-2:17 ng madaling-araw.

Napatingin ako sa auditor.

“Ma’am, nasa bahay ako niyan.”

“May proof ka?”

Tumango ako.

“May phone records. May building access logs. At may message ako kay Mama noong oras na iyon.”

Tumingin sa akin si Elena.

“Then keep everything.”

Kinuha niya ang report.

“Dahil hindi lang salary theft ang tinitingnan natin ngayon.”

Napatingin ako kay Ramon.

Sa unang pagkakataon, hindi na siya mukhang kumpiyansang department head.

Mukha siyang taong alam nang unti-unting nagsasara ang mga pintuan sa paligid niya.

Tumayo si Elena.

“Effective immediately, suspended ang access mo sa payroll, finance, HR, at engineering systems habang iniimbestigahan ito.”

“Chairwoman—”

“Tatlong taon,” putol niya. “Tatlong taon siyang nagtrabaho para sa kumpanyang ito habang ang approved compensation niya ay hindi niya natanggap.”

Tahimik ang buong silid.

Pagkatapos ay tumingin siya sa akin.

“Mara, gusto kong malaman mo ang isang bagay.”

“Bago ka nag-resign, may proposal na sa board para i-promote ka bilang lead systems architect.”

Napatingin ako sa kanya.

“Pero hindi natuloy?”

“Hindi.”

“Bakit?”

Ibinaba niya ang tingin sa folder.

“May nagpadala ng recommendation na huwag kang i-promote.”

“Kanino galing?”

Hindi siya sumagot agad.

Pagkatapos ay iniabot niya sa akin ang isang kopya.

Tiningnan ko ang pirma.

Nanlaki ang mga mata ko.

Hindi pangalan ni Ramon.

Hindi rin pangalan ng HR.

Ang pirma ay mula sa isang taong hindi ko kailanman pinaghinalaan.

At sa ilalim ng pirma, may isang pangungusap:

“Ms. Villanueva should remain in her current position and compensation level until further notice.”

Napatingin ako kay Elena.

“Ma’am… sino ang nag-utos nito?”

Hindi siya sumagot.

Sa halip, sinabi niya:

“Bukas ng alas-nuwebe ng umaga, magkakaroon tayo ng board meeting.”

Tumayo ako.

“Kasama po ako?”

“Oo.”

“Bakit?”

Tiningnan niya ako nang diretso.

“Dahil may isang tanong na kailangan nating sagutin.”

“Ano po?”

Bahagya siyang yumuko patungo sa akin.

“Kung si Ramon lang ba ang kumukuha ng pera mo…”

Tumigil siya.

“…o may mas mataas pang taong nag-utos sa kanya.”

Paglabas ko ng conference room, hindi ko na naramdaman ang bigat ng katawan ko.

Sa unang pagkakataon matapos ang tatlong taon, hawak ko ang dokumentong nagsasabing ₱245,000 pala ang tunay na sahod ko.

Pero habang pababa ako ng elevator, isang bagay ang paulit-ulit na umiikot sa isip ko.

Kung alam ng chairwoman ang tunay kong sahod…

Kung may taong sadyang nagbaba nito…

Kung may taong nag-utos na manatili akong mababa ang posisyon…

sino ang unang nagdesisyong nakawin sa akin ang buhay na dapat sana ay mayroon ako?